საიუველირო ხელოვნებაში მქრთალი დაფარვა (Matte / Satin Finish) არის სარკისებური, პრიალა ზედაპირის თანამედროვე და დახვეწილი ალტერნატივა. ის სამკაულს ანიჭებს რბილ, აბრეშუმისებრ ბზინვარებას, უსვამს ხაზს ფორმის არქიტექტონიკას და განსაკუთრებით პოპულარულია საქორწინო ბეჭდებსა და მინიმალისტურ დიზაინში.
განვიხილოთ, რა არის სატინირება, ტექსტურის მიღების რა მეთოდები არსებობს და რა უნდა იცოდეს მომხმარებელმა.
მქრთალი ეფექტი მიიღება ლითონის (ოქრო, ვერცხლი, პლატინა) გლუვი ზედაპირის მიკროსკოპული დამუშავებით, რაც სინათლის პირდაპირ არეკვლას ფანტავს და სარკისებურ ბზინვარებას აბრეშუმისებრი ტექსტურით ცვლის.
ისტორიულად: მიუხედავად იმისა, რომ ძველად მქრთალ ეფექტს ჩაქუჩით ჭედვისას იღებდნენ, თანამედროვე სატინირება XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან, მოდერნისტული და არქიტექტურული საიუველირო დიზაინის აღზევებასთან ერთად გახდა ტრენდი.
მიზეზი: ოსტატებმა აღმოაჩინეს, რომ პრიალა ზედაპირი ხშირად ირეკლავს გარემოს და ფარავს ნაკეთობის ფორმას, ხოლო მქრთალი დაფარვა საშუალებას იძლევა, ყურადღება სრულად გადავიდეს ლითონის ნამდვილ ფერსა და გეომეტრიაზე.
მქრქალი ეფექტის მისაღებად იუველირები რამდენიმე ძირითად ტექნოლოგიას იყენებენ:
სატინირება (Satin Finish): ლითონი მუშავდება სპეციალური აბრაზიული ჯაგრისებით ან შკურკით. იქმნება ულტრათხელი, პარალელური ხაზები, რაც აბრეშუმის ქსოვილის ეფექტს იძლევა.
ქვიშის ნაკადი (Sandblasting): ნაკეთობა მუშავდება მაღალი წნევით გამოტყორცნილი ქვიშის ან მინის მიკროსფეროების ნაკადით. მიიღება თანაბარი, ღრმა და მარცვლოვანი მქრთალი ფაქტურა.
ალმასის ჩანახაზი (Diamond Finish / Ice Finish): სპეციალური ალმასის ჭრით ლითონის ზედაპირზე კეთდება მიკრო-ნაკაწრები. შედეგად მიიღება მკვეთრი, "ყინულოვანი" ბზინვარება, რომელიც მზის სხივებზე განსაკუთრებულად ციმციმებს.
დადებითი მხარეები:
თანამედროვე ესთეტიკა: ანიჭებს ნაკეთობას თავშეკავებულ, ელეგანტურ და ძვირფას იერს.
არ ირეკლავს თითის ანაბეჭდებს: პრიალა ბეჭდებისგან განსხვავებით, მასზე ნაკლებად ჩანს ცხიმოვანი ლაქები და ანაბეჭდები.
ხაზს უსვამს თვლებს: მქრთალ ფონზე ბრილიანტები და ფერადი ძვირფასი ქვები ბევრად უფრო მკვეთრად და კაშკაშად გამოჩნდება.
უარყოფითი მხარეები:
პოლირდება დროთა განმავლობაში: ტანსაცმელთან, კანსა და საგნებთან მუდმივი ხახუნის გამო, მქრთალი ზედაპირი თანდათან გლუვდება და იღებს ოდნავ პრიალა იერს.
მგრძნობელობა ღრმა ნაკაწრებისადმი: თუ მქრთალ ზედაპირზე ღრმა ნაკაწრი გაჩნდა, მისი ადგილობრივად გასწორება იუველირის გარეშე შეუძლებელია.
მქრთალი ტექსტურის მდგრადობა დამოკიდებულია ნაკეთობის ტიპსა და მოხმარების ინტენსივობაზე:
ყოველდღიური საქორწინო ბეჭდები: ინარჩუნებს თავდაპირველ იერს 6 თვიდან 1.5 წლამდე, რის შემდეგაც იწყებს ბუნებრივად გაპრიალებას.
საყურეები და კულონები: ინარჩუნებს ტექსტურას წლების განმავლობაში.
მოვლის ოქროს წესები:
გაწმინდეთ თბილი საპნიანი წყლით და ძალიან რბილი ჯაგრისით.
ნუ გამოიყენებთ საპრიალებელ საწმენდებს (Polishing Cloths), რადგან მათში შემავალი აბრაზივი მქრთალ ეფექტს გააპრიალებს.
შეინახეთ ცალკე ჩანთაში, რომ სხვა პრიალა სამკაულებს არ გაეხახუნოს.
თუ თქვენმა მქრთალმა საქორწინო ბეჭედმა დროთა განმავლობაში დაკარგა სატინირების ეფექტი და ადგილ-ადგილ გაპრიალდა, ნუ ინერვიულებთ! ეს ნებისმიერი მქრთალი ნაკეთობის ბუნებრივი თვისებაა. მიიტანეთ ბეჭედი იუველირთან: სპეციალური სატინირების ჯაგრისით ან ქვიშის ნაკადით ოსტატი პირვანდელ, აბრეშუმისებრ ტექსტურას სულ რაღაც 10 წუთში სრულად აღადგენს.