ონიქსი

ონიქსი – ნებისყოფისა და გამარჯვების ქვა

ონიქსი - ეს არის ქვა, რომელსაც გააჩნია საოცრად მკაცრი, დახვეწილი და ამავდროულად საიდუმლოებით მოცული ხასიათი. ხშირად ადამიანებს ონიქსი მხოლოდ შავი ფერის ქვა ჰგონიათ, თუმცა რეალურად ის ბუნების მიერ შექმნილი ზოლიანი შედევრია, სადაც თითოეული ფენა ათასწლოვან გეოლოგიურ ისტორიას ინახავს.

1. წარმომავლობა და ქიმიური ბუნება

გეოლოგიურად, ონიქსი წარმოადგენს ქალცედონის (კვარცის ჯგუფის) პარალელურ-ფენობრივ სახეობას SiO2.  მისი მთავარი დამახასიათებელი ნიშანია მკვეთრად გამოხატული, პარალელური ზოლები.

• სიმაგრე (მოოსის სკალით): 6.5 - 7. ეს არის საკმაოდ მკვრივი, მყარი და გამძლე ქვა, რაც მას საიუველირო და საკვეთ საქმეში იდეალურ მასალად აქცევს.

• ფერთა პალიტრა:

  • შავი ონიქსი (Black Onyx): ყველაზე პოპულარული, შავი და თეთრი ზოლებით (ან სრულად შავი, სპეციალური დამუშავების შემდეგ).

  • სარდონიქსი (Sardonyx): ყავისფერი, ნარინჯისფერი და თეთრი ზოლების მონაცვლეობა.

  • მწვანე ონიქსი (Marble Onyx): ხშირად კალციტის ან არაგონიტის ბაზაზე წარმოქმნილი ნახევრადგამჭვირვალე მწვანე მინერალი (გამოიყენება ნაკეთობებსა და ინტერიერში).

• ძირითადი საბადოები: ინდოეთი, ბრაზილია, ურუგვაი, აშშ, მექსიკა, მადაგასკარი და პაკისტანი.

2. ისტორია, მითები და ლეგენდები

ონიქსის სახელი მოდის ბერძნული სიტყვიდან „Onyx“, რაც „ფრჩხილს“ ნიშნავს.

• ბერძნული მითოლოგია: ლეგენდის თანახმად, როდესაც სიყვარულის ქალღმერთ აფროდიტეს ეძინა, მისმა ვაჟმა ეროსმა (კუპიდონმა) ისრებით ფრჩხილის წვერები ჩამოაჭრა და ოლიმპოდან ინდუსის მდინარეში გადაყარა. ღმერთებმა ეს ნაწილები ქვებად აქციეს, რადგან უკვდავების არცერთი ნაწილი არ უნდა გამქრალიყო – ასე გაჩნდა ონიქსი.

• ბიბლიური ხანა: ონიქსი მოხსენიებულია ბიბლიაში, როგორც იერუსალიმის ტაძრის მშენებლობაში გამოყენებული ერთ-ერთი მთავარი ქვა. ასევე, ის იაკობის შვილების ტომთა სიმბოლოდ იყო ამოკვეთილი მღვდელმთავრის სამკერდე ნიშანში (ეფოდში).

• ძველი რომი და გლიპტიკა (ქვების კვეთა): რომაელი მხედართმთავრები ონიქსის ბეჭდებს იყენებდნენ ბეჭდების დასასმელად, რადგან ცვილი ონიქსის გლუვ ზედაპირს არ ეკრობოდა. ონიქსისგან იკვეთებოდა ცნობილი კამეოები (რელიეფური გამოსახულებები), სადაც თეთრი ფენა ფიგურისთვის გამოიყენებოდა, ხოლო მუქი – ფონისთვის.

3. დადებითი და უარყოფითი მხარეები

დადებითი მხარეები:

1. მაღალი სიმტკიცე და გამძლეობა: 6.5-7 სიმაგრის გამო, ონიქსი არ იჩხაპნება ადვილად და შესანიშნავად ინარჩუნებს პოლირებას ათეულობით წლის განმავლობაში.

2. მეთაურთა და ლიდერთა ქვა: ეზოთერიკასა და ენერგო-პრაქტიკაში ონიქსი ითვლება ძლიერ დამცავ (ფარი) და დისციპლინის ქვად. ის ეხმარება მფლობელს ემოციების მართვაში, ფოკუსირებაში, სტრესის დაძლევასა და დასახული მიზნების მიღწევაში.

3. უნივერსალური ესთეტიკა: შავი და ზოლიანი ონიქსი იდეალურად ერწყმის როგორც ოქროს, ისე ვერცხლს. ის თანაბრად პოპულარულია როგორც ქალის, ისე მამაკაცის საიუველირო ნაკეთობებში.

უარყოფითი მხარეები:

1. ბაზრის გაჯერება გაუმჯობესებული/შეღებილი ქვებით: სუფთა, ერთგვაროვანი შავი ონიქსი ბუნებაში იშვიათია. საიუველირო ინდუსტრიაში გავრცელებულია ნაცრისფერი ქალცედონის ქიმიური შეღებვა შავად (ჭარბი შაქრისა და გოგირდმჟავას ხსნარით).

2. მძიმე ენერგეტიკა სუსტი ხასიათისთვის: ითვლება, რომ ონიქსი მოითხოვს ძლიერ ნებისყოფას. სუსტი ან უნებისყოფო ადამიანისთვის მან შეიძლება დამატებითი სიმძიმის შეგრძნება გააჩინოს.

3. ძლიერი დარტყმისას: მიუხედავად სიმაგრისა, მიმართული ძლიერი დარტყმისას შეიძლება გატყდეს ფენობრივი სტრუქტურის გასწვრივ.

4. დამუშავება და საიუველირო სპეციფიკა

ოსტატები, ონიქსის დამუშავებისას რამდენიმე ოქროს წესს იცავენ:

• ჭრის ტიპები: ონიქსი შესანიშნავად იჭრება კაბოშონის (გლუვი), ბრტყელი ფირფიტების, მძივების ან ფასეტური (წახნაგოვანი) ფორმით.

• გლიპტიკა და გრავირება: მისი ფენობრივი სტრუქტურა იდეალურია გრავიურის, ინტალიოსა და კამეოების შესაქმნელად.

• სამკაულის ტიპები: გამძლეობის გამო ონიქსი გამოიყენება აბსოლუტურად ყველა ტიპის სამკაულში — ბეჭდებში (განსაკუთრებით მამაკაცის ბეჭდებში), საათებში, სამაჯურებსა და კულონებში.

5. მოვლა და შენახვის წესები

ონიქსი საკმაოდ გამძლე ქვაა, თუმცა პირვანდელი ბზინვარების შესანარჩუნებლად საჭიროა მარტივი წესების დაცვა:

1. წმენდა: გაწმინდეთ თბილი წყლით, რბილი საპნითა და ნაზი ჯაგრისით. მოარიდეთ აგრესიულ ქიმიკატებსა და მჟავებს.

2. მზე და სიცხე: ბუნებრივი ონიქსი მდგრადია, თუმცა თუ ქვა შეღებილია (გაუმჯობესებულია), ხანგრძლივმა პირდაპირმა მზემ ან ძლიერმა სიცხემ შეიძლება ფერის ცვლილება გამოიწვიოს.

3. შენახვა: შეინახეთ საიუველირო კოლოფში. მიუხედავად იმისა, რომ თავად მყარია, უფრო მყარმა ქვებმა (მაგ. ალმასი, საფირონი) შეიძლება გაჩხაპონ.

 ონიქსი არის თავდაჯერებულობის, სულიერი სიმტკიცისა და ელეგანტურობის სიმბოლო. ის არის ქვა, რომელიც არასოდეს გამოდის მოდიდან და მფლობელს ანიჭებს შინაგან ძალასა და ურყევ ხასიათს!